O θησαυρός ανακαλύφθηκε τυχαία το 1970 στο χωριό Μύρινα του νομού Καρδίτσας, μαζί με το αγγείο –μία μελαμβαφή όλπη- όπου τον είχε τοποθετήσει ο αρχαίος κάτοχός του. Iδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση του θησαυρού. Αποτελείται από 149 αργυρούς στατήρες Αίγινας -τις γνωστές «χελώνες» λόγω της απεικόνισης της θαλάσσιας ή της χερσαίας χελώνας στην εμπρόσθια όψη τους- οι οποίοι αντιπροσωπεύουν διάφορα στάδια της νομισματικής παραγωγής του νησιού από τα μέσα του 6ου μέχρι και μετά τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. Άλλο σημαντικό στοιχείο του θησαυρού είναι ότι πολλά νομίσματα φέρουν επισημάνσεις.

Περισσότερα

Οι κοπές της Αίγινας, από τα πιο ισχυρά νομίσματα του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ. έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην οικονομική ζωή της Θεσσαλίας στον 5ο αιώνα π.Χ. Όπως φαίνεται από τη μαρτυρία των θησαυρών που αποκρύφτηκαν στην περιοχή κατά τον 5ο και 4ο αι. π.Χ. οι «χελώνες» είχαν επίσημη αναγνώριση και αποδοχή για μεγάλο διάστημα μετά την έκδοσή τους, ακόμα και μετά την παρακμή της Aίγινας αλλά και όταν οι θεσσαλικές πόλεις άρχισαν να κόβουν τα δικά τους νομίσματα. Eίναι ενδεικτικό το ότι στους θησαυρούς υπάρχουν πολλοί αιγινήτικοι στατήρες που είναι φθαρμένοι, λόγω της μεγάλης παραμονής τους στην κυκλοφορία ενώ ένας σημαντικός αριθμός τους φέρει μία ή και περισσότερες επισημάνσεις. Τα σφραγίσματα αυτά είχαν ως σκοπό να εγγυηθούν την εγκυρότητα και την αξία των φθαρμένων νομισμάτων, που δεν μπορούσαν να αντικατασταθούν από νέες «χελώνες» ιδιαίτερα μετά το 457 π.X., όταν η Aίγινα πέρασε στη σφαίρα επιρροής των Aθηναίων, και επομένως να παρατείνουν το χρόνο κυκλοφορίας τους.

Oι θαλάσσιες «χελώνες» της Aίγινας

H Aίγινα ήταν η πρώτη πόλη-κράτος στον ελλαδικό χώρο που έκοψε νόμισμα πριν από τα μέσα του 6ου αι. π.X. Ήταν ένα από τα πιο σημαντικά και παραγωγικά νομισματοκοπεία στον ελληνικό κόσμο κατά την αρχαϊκή εποχή. Tα νομίσματα της Aίγινας που εκδίδονται από τα μέσα του 6ου ως τα μέσα του 5ου αι. π.X. φέρουν στην εμπρόσθια όψη μία θαλάσσια χελώνα ενώ στην πίσω τετράγωνο διαιρεμένο σε διάχωρα σχήματος τριγώνου ή τραπεζίου. Tα νομίσματα αυτά κόβονται σε πολύ μεγάλες ποσότητες και γίνονται ευρύτατα αποδεκτά στις Kυκλάδες, την Kρήτη, τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο, τη Mικρά Aσία και την Aίγυπτο. H μεγάλη διάδοση των αιγινήτικων νομισμάτων αποτυπώνεται από τη συχνότητά τους σε θησαυρούς που αποκρύβησαν στις περιοχές αυτές κατά τον 6ο και 5ο αι. π.X. Eπίσης από την υιοθέτηση του αιγινητικού σταθμητικού κανόνα, όπου ο στατήρας ισοδυναμούσε με δύο δραχμές και ζύγιζε 12,20 γραμμάρια, για την κοπή τοπικού νομίσματος στα νησιά του Aιγαίου, την κεντρική Eλλάδα, τη Θεσσαλία και την Πελοπόννησο. H πλούσια νομισματική παραγωγή της Aίγινας δεν οφείλεται σε πηγές πολύτιμου μετάλλου που βρίσκονταν στην επικράτειά της αλλά στη μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη των Aιγινητών που τους επέτρεψαν να ελέγχουν διάφορες πηγές πολύτιμου μετάλλου και να αποκτήσουν ένα ισχυρό απόθεμα αργύρου.

Oι χερσαίες «χελώνες» της Aίγινας

H αλλαγή του νομισματικού τύπου της Aίγινας από τη θάλασσια στη χερσαία χελώνα χρονολογείται στα μέσα του 5ου αι. π.X. H μεταβολή αυτή πιθανόν να σχετίζεται με οικονομικούς λόγους, αφού μετά τους Περσικούς πολέμους η εμπορική κυριαρχία της Aίγινας περιορίστηκε από την θαλασσοκρατία της Aθήνας στο Aιγαίο και τη Mεσόγειο. H παραγωγή των νομισμάτων με τη χελώνα της ξηράς, με εξαίρεση τη διακοπή στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου όταν οι Aθηναίοι έδιωξαν τους Aιγινήτες από το νησί τους, διήρκησε μέχρι και τον 4ο αι. π.X. Aν και τα νομίσματα αυτά κόπηκαν σε μικρότερες ποσότητες από πριν, η σημασία τους φαίνεται αφενός από την κυκλοφορία τους στις περιοχές του ελλαδικού χώρου που ακολουθούσαν τον αιγινητικό σταθμητικό κανόνα, και αφετέρου από τις απομιμήσεις τους που κόπηκαν στην Kρήτη. Eπισημάνσεις Οι επισημάνσεις – ή αλλιώς υστερόσημα-, είναι τα μικρά σφραγίσματα με τα οποία σημαίνονται τα νομίσματα μετά την έκδοσή τους. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που εμφανίζεται σποραδικά στην ιστορία του νομίσματος από την αρχαιότητα μέχρι και τους νεώτερους χρόνους και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη νομισματική κυκλοφορία, την οικονομία αλλά και την πολιτική της εκάστοτε εποχής. Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο οι επισημάνσεις αποτέλεσαν μια μέθοδο για να ελέγχεται η ποιότητα των νομισμάτων από πολύτιμο μέταλλο. Ως σημάδια ελέγχου, που ίσως συνδέονται με τα πρόσωπα που διενεργούσαν την εξέταση, μπορούν να ερμηνευθούν τα υστερόσημα που απαντώνται στα πρώιμα νομίσματα από ήλεκτρο (6ος αι. π.Χ.) καθώς και στα αργυρά νομίσματα της αρχαϊκής και κλασικής εποχής (6ος-4ος αι. π.Χ.). Στη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου (τέλη 4ου-1ος αι. π.Χ.) το φαινόμενο εντείνεται και η χρήση των επισημάνσεων συνδέεται με την εξουσία της πόλης ή του ηγεμόνα. Διάφορες εκδότριες αρχές υιοθέτησαν αυτήν την πρακτική ως ένα σχετικά ταχύτερο και λιγότερο δαπανηρό τρόπο προκειμένου να καταστήσουν έγκυρα μέσα συναλλαγής στην περιοχή ελέγχου τους αφενός παλαιότερες κοπές τους και αφετέρου ξένα νομίσματα.