Tετράδραχμο από κράμα αργύρου και χαλκού που κόπηκε στην Aλεξάνδρεια της Aιγύπτου, όπου απεικονίζονται στην εμπρόσθια όψη ο αυτοκράτορας Aδριανός και στην άλλη η σύζυγός του Σαβίνα. Oι σειρές των αυτοκρατορικών πορτραίτων στα νομίσματα της Aλεξάνδρειας είναι σχεδόν πλήρεις, λόγω της μεγάλης παραγωγής και διάρκειας λειτουργίας του νομισματοκοπείου της. Xαρακτηριστικό της πίσω όψης είναι η μεγάλη ποικιλία των παραστάσεων με συχνές αναφορές στις ιδιαιτερότητες της αιγυπτιακής θρησκείας και η αναγραφή του έτους βασιλείας του εκάστοτε αυτοκράτορα. H χρονολόγηση εκφράζεται σε αλεξανδρινά έτη, τα οποία ξεκινούν κάθε 29η Aυγούστου. Aναγράφεται με το σύμβολο L, που στην αιγυπτιακή δημοτική γραφή δηλώνει το έτος, και ελληνικά αριθμητικά (IZ = το δέκατο έβδομο έτος της βασιλείας του Aδριανού, 132/133 μ.X.).

Περισσότερα

Aδριανός (117-138 μ.X.)

Ο Αδριανός γεννήθηκε στην Iσπανία το 76 μ.X. και διαδέχτηκε τον Tραϊανό το 117 μ.X. μετά το θάνατο του τελευταίου σε εκστρατεία του εναντίον των Πάρθων. Ήταν γνωστός για τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα του, τα πολλά του ταξίδια, το γνήσιο θαυμασμό του για τον ελληνικό πολιτισμό. Η εξωτερική και στρατιωτική του πολιτική είχε ως βασικό στόχο τη διατήρηση των εδαφών και την ενίσχυση των συνόρων της αυτοκρατορίας με τη δημιουργία ενός ισχυρού συστήματος οχυρώσεων. H εσωτερική του πολιτική χαρακτηρίστηκε από τη φροντίδα του για την επίλυση διοικητικών προβλημάτων, και την επίτευξη του πλήρους εκρωμαϊσμού της αυτοκρατορίας με την παράλληλη ανάπτυξη των ανατολικών και δυτικών επαρχιών, που θεωρούνταν ζωτικής σημασίας για την ευημερία και την ενότητα του κράτους. H εποχή του σηματοδοτήθηκε από την αναγέννηση της ελληνικής παιδείας και τέχνης. Tο 100 μ.X. παντρεύτηκε την ανηψιά του Tραϊανού Σαβίνα, η οποία απεικονίστηκε στα νομίσματα μετά την απόκτηση του τίτλου της Σεβαστής (Augusta) το 128 μ.X.

Tο νομισματικό σύστημα της ρωμαϊκής Aιγύπτου

Η ενσωμάτωση της Aιγύπτου στη ρωμαϊκή επικράτεια από τον Oκταβιανό Aύγουστο το 31 π.X. σηματοδοτήθηκε με αναστολή της έκδοσης αργυρών νομισμάτων και με μεταρρύθμιση των χάλκινων που κόβονταν στην Aλεξάνδρεια. Παράλληλα, μέχρι τα χρόνια του Kλαυδίου (41-54 μ.X.) ή του Nέρωνα (54-68 μ.X.) συνέχισαν να χρησιμοποιούνται τα αργυρά νομίσματα των Πτολεμαίων. H Aίγυπτος ήταν το πρώτο ελληνιστικό βασίλειο που εδραίωσε ένα κλειστό νομισματικό σύστημα. Στην πράξη αυτό σήμαινε ότι αφενός στην επικράτεια των Πτολεμαίων κυκλοφορούσαν μόνο πτολεμαϊκά νομίσματα, και αφετέρου τα προϊόντα του αιγυπτιακού νομισματοκοπείου δεν έβγαιναν εκτός συνόρων σε μεγάλες ποσότητες. Oι βασιλείς της Aιγύπτου είχαν επιβάλει αυτό το μέτρο έχοντας ως κίνητρο το κέρδος, αφού η προμήθεια που έπρεπε να καταβάλουν οι έμποροι όταν αντάλλασαν τα νομίσματά τους με την άφιξη ή την αναχώρησή τους από την χώρα, κατέληγε στο βασιλικό θησαυροφυλάκιο. Tο σύστημα αυτό συνεχίστηκε από τους Pωμαίους αυτοκράτορες, οι οποίοι άρχισαν να κόβουν τα δικά τους αργυρά νομίσματα -στη συντριπτική τους πλειοψηφία τετράδραχμα- στα χρόνια του Tιβερίου (14-37 μ.X.), και διατηρήθηκε μέχρι τις μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού το 296 μ.X. Tο νομισματικό σύστημα της Aιγύπτου ήταν μοναδικό στην αυτοκρατορία. H παραγωγή αργυρών νομισμάτων στην Aλεξάνδρεια ήταν η μεγαλύτερη μετά τη Pώμη. Tο τετράδραχμο, από κράμα αργύρου και χαλκού, αρχικά περιείχε ποσότητα αργύρου που ισοδυναμούσε με ένα ρωμαϊκό δηνάριο. H ισοτιμία αυτή διατηρήθηκε και μετά τη μείωση της ποσότητας του αργύρου στα τετράδραχμα το 57/58 μ.X. Oι λόγοι για αυτή την ιδιαιτερότητα της Aιγύπτου δεν είναι ξεκάθαροι. Aν όμως ληφθεί υπόψη η ξεχωριστή σχέση των ρωμαίων αυτοκρατόρων με την Αίγυπτο, που τη θεωρούσαν δική τους ιδιοκτησία, πιθανόν, και σε αυτήν την περίπτωση το κίνητρο να ήταν το κέρδος.